W restauracji – recenzja książki

„Restauracja to coś bardziej dystyngowanego niż tradycyjna gospoda. Albo egzotycznego. Albo jedno i drugie.”*

Już od pierwszych akapitów książka wciąga nas w nieznany dla większości świat, znajdujący się za zamkniętymi drzwiami restauracyjnej kuchni. Dostęp do tej rządzącej się własnymi prawami krainy mieli wcześniej nieliczni, dlatego publikacja zajmująca się z pozoru pospolitym, a jednocześnie fascynującym zagadnieniem, przyprawia czytelnika o prawdziwy zawrót głowy.

Spojrzenie na restauracje zza kulis może być bowiem zarówno zaskakujące, jak i szokujące. Kto z nas domyśla się przykładowo, że również w luksusowych restauracjach XIX-wiecznego Paryża, gdzie wisiały kryształowe żyrandole, a kelnerzy paradowali w idealnie wyprasowanych uniformach, po kuchni biegały szczury, a talerze nie były zmywane, lecz jedynie przecierane kawałkiem gazety? Kto zdecydowałby się na posiłek w kilkugwiazdkowej restauracji, gdyby wiedział, że podano mu ten sam chleb i mięso, które ktoś inny pozostawił godzinę wcześniej na talerzu? Wreszcie, kto odważyłby się być nieuprzejmym wobec kelnera, gdyby miał pewność, że ten z zemsty ma w zwyczaju pluć do zupy grubiańskiego klienta? Te i wiele innych historii, rozgrywających się od rewolucji francuskiej do współczesności, zebrał i zestawił w swojej popularnonaukowej książce profesor Ribbat. Skandale obyczajowe z restauracyjnym wnętrzem jako tło wydarzeń dobrze się przecież sprzedają!

Nie dajmy się jednak zmylić pozorom, bo autorowi chodzi o coś więcej, niż tylko ujawnianie ciemnych sekretów restauracji i opisywanie podłego, ciężkiego życia kelnerek, kelnerów i kuchennego personelu pomocniczego. Uświadamia on na przykład czytelnikom, że niemało rewolucji społecznych rozegrało się właśnie w restauracjach. Pokuszę się nawet o stwierdzenie, że dzięki tej publikacji spojrzymy na historię świata z innej perspektywy. Nagle stanie się dla nas jasne, że sztuka kulinarna i polityka, socjologia, etnologia, pedagogika czy filozofia wzajemnie na siebie oddziałują. Dodatkowo zdamy sobie sprawę, że pewne nawyki żywieniowe, jak również bywanie bądź niebywanie w restauracjach kształtowały, i do dziś kształtują, nasze społeczeństwo.

Anegdoty z życia znanych i nieznanych postaci, w które bogata jest książka, często nie są wolne od podtekstów politycznych i ukrytej między wersami ostrej krytyki nowoczesnego społeczeństwa. Jak bowiem wyjaśnić fakt, że obok powojennej historii syna ocalałej z Auschwitz, zamieszczono tutaj również historie o restauracyjnych ekscesach Goebbelsa? W jaki sposób wytłumaczyć, po co smażący godzinami mięso szeregowi pracownicy McDonald‘s powinni zdobyć dyplom Hamburger University w Chicago, czyli w dosłownym tłumaczeniu na specjalnie utworzonym Uniwersytecie Hamburgera? Wreszcie, dlaczego przez karty książki przewija się Günter Wallraff, jeden z najbardziej znanych przedstawicieli tzw. dziennikarstwa uczestniczącego, który szukając panującego w gastronomii rasizmu, znalazł jedynie wszechobecny wyzysk oraz zły stan fizyczny zatrudnionych tam osób?

Warto wspomnieć, że autor publikacji – Christoph Ribbat – to profesor amerykanistyki z bogatym życiorysem, obejmującym liczne posady na uniwersytetach w Niemczech oraz w Stanach Zjednoczonych. Krótko po wydaniu książki W restauracji, podczas jednego z wieczorów autorskich, przyznał, że koledzy po fachu raczej sceptycznie odnosili się do badanej przez niego tematyki, nazywając ją trywialną, wobec wielkich wydarzeń końca XX i początku XXI wieku. Mimo ich sceptycyzmu wspomniana wyżej publikacja nominowana została do nagrody Targów Lipskich w 2016 r. i ma za sobą wielki komercyjny sukces w Niemczech.

Książkę podzielono na 4 części: Godziny otwarcia, Powojenny głód, We współczesności i Restauracje się liczą. Publikacja nie zawiera żadnych ilustracji, nie jest również pisana jednym ciągiem, składa się bowiem z krótkich, stanowiących odrębne opowieści tekstów. Dzięki temu można ją sobie dawkować, czytać kilka fragmentów dziennie, co ułatwi nam tę interesującą, ale momentami przytłaczającą lekturę.

Czytelnik oczekujący uporządkowanej analizy będzie nieco zawiedziony, ponieważ poprzez wielkie nagromadzenie najróżniejszych informacji, opinii i faktów nierzadko łatwo stracić wątek. Mimo to warto sięgnąć po lekturę tej szczerej i autentycznej książki, po której przeczytaniu nasze wyjście do restauracji nigdy już nie będzie takie samo. W chodzeniu do restauracji nigdy bowiem nie chodziło tylko o jedzenie.

*Cytat z książki.  

Tytuł: W restauracji
Autor: Christoph Ribbat
Tłumaczenie: Emilia Kledzik
Wydawnictwo: Media Rodzina
Oprawa: twarda
Liczba stron: 344  
Rok wydania: 2017

Tekst

Justyna Michniuk

9 Responses
  1. Niezwykle intrygująca recenzja! Marzę o przeczytaniu tej ksiązki. Zawsze ciekawiło mnie, co dzieję się za kulisami teatrów oraz za kulisami restauracji…

  2. Normalnie się boję czytać tej książki, strach pomyśleć co tak naprawdę jemy i jak to jest przygotowywane. Teraz przynajmniej sanepid trochę pilnuje.

  3. Jestem szczerze zaciekawiona tą książką! Jeść uwielbiam (choć rzadko mam okazję skosztować czegoś na mieście), historia życia codziennego mnie fascynuje… Muszę się za nią rozejrzeć! 🙂

  4. Łukasz

    Książka z pewnością zupełnie inna od reszty w podobnej tematyce. Recenzja daje do myślenia, zaciekawia i skłania do sięgnięcia po książkę, żeby przekonać się jak wygląda przysłowiowe życie od kuchni

  5. Magda

    Takich książek na rynku brakuje! Z pewnością warto po nią sięgnąć. Tematyka niby taka nam bliska, a jednak nie do końca…Recenzja tej książki bardzo mnie zainteresowała i przekonała, że publikacja ta koniecznie musi się znaleźć na mojej półce!!!

Leave a Reply